klik op afbeelding om te vergroten
JEZUS, BEGIN VAN NIEUWE INSPIRATIE 1. Jezus is het begin van nieuwe inspiratie Met het optreden van Jezus, dat wil zeggen, met zijn hele nieuwe manier van leven, met zijn trouw aan God en mensen ondanks zijn lijden en met zijn verrijzenis na zijn dood, komt er een totaal nieuwe inspiratie in de Joodse godsdienst. Juist na zijn dood zet die nieuwe inspiratie zich door in de godsdienst van zijn volk. Eerst als een Christelijke Joodse sekte binnen de Joodse godsdienst en later wordt het zelfs een nieuwe godsdienst vanuit het Jodendom. 2. Er komt iets nieuws als de joodse synagoge of leerschool. Zo wordt na zijn dood - in 70 na Christus- de stad Jeruzalem verwoest, het koningschap valt weg en het Joodse Hogepriesterschap valt weg en de tempel met de plaats, waar in navolging van Abraham dieren werden geofferd, vervalt ook met dit alles. Vanuit de ballingschap komt er later wel weer iets nieuws zoals de synagoge, de joodse sjoel een leerschool, waarin mensen in kleine groepjes lezen in de bijbel, mediteren en bidden. 3. Een radikale godsdienstige omwenteling. Er komt een totale en fundamentele godsdienstige omwenteling door Jezus toedoen. Dat kun je je het beste voorstellen als je het toepast op onze overgangstijd . Veronderstel eens, dat het hele Rooms Katholiek Godsdienstig systeem weg zou vallen, met name hier in Nederland of in heel West Europa, waar de kerk het in onze overgangstijd heel moeilijk heeft: Rome verwoest met Vaticaanstad, de hele hiërarchie weg, geen priesters en geen kerkgebouwen meer, geen kerkelijk jaar meer, geen openbare erediensten meer en geen sacramenten, de zondag weg, geen getijdengebed meer. Soms schrik ik er zelf van hoe snel alles in rap tempo wegvliegt en verdampt. 4. De ontwikkeling naar een kleine groepenkerk en naar huisgemeenten Intussen is dat helemaal niet zo’ n vreemde gedachte meer, vooral niet na de opkomst van de strijdige Islamitische godsdienst. Dan zou je toch nog kleine groepen overhouden van christenen, die samen de bijbel lezen, samen mediteren en samen bidden: dan zou je toch nog een kerk van kleine groepen overhouden, een soort van huisgemeenten, zoals het was in de eerste drie eeuwen na Christus bij de eerste Christenen. En sommige profeten voorspellen nu ook al dat we daar weer naar toe gaan. Alleen wij als babyboomers zullen dat niet meer meemaken, maar het kan toch sneller gaan dan je denkt. . 5. Jezus is origineel, bewogen, en heeft een gelovige en vertrouwvolle omgang met God. Zo is Jezus ook het begin van een nieuwe inspiratie en wel om drie redenen. Hij is een origineel en oorpsronkelijk mens. Hij gaat altijd terug naar de oorsprong en het begin, waar het god om begonnen is. In allerlei situaties en omstandigheden en ontmoetingen met mensen valt Hij terug op God zelf, die in Hem woont en werkt en die Hem bezielt. Zo vraagt Hij op Witte donderdag aan tafel aan zijn 12 apostelen wie de belangrijkste is, hij die aanligt of hij die bedient. Welnu, zegt Hij, Ik ben degene onder u die bedient. Het tweede, naast die oorspronkelijkheid, is dat Hij bewogen is met mensen. Het beroemde verhaal van die barmhartige Samaritaan van Lukas staat daarvoor model. Die buitenlandse allochtoon nota bene wordt bewogen tot in zijn ingewanden, als hij de gewonde langs de weg ziet in tegenstelling tot die priester en die leviet-misdienaar, die er in een boogje omheen lopen. En het derde waarom Jezus het begin van nieuwe inspiratie is, dat is de manier waarop Hij met God omgaat in zijn leven en geloof en vertrouwen heeft in God tot de dood toe. Op goede vrijdag in alle godverlatenheid op het kruis bidt Hij toch: Vader, in uw handen beveel ik mijn geest. Dat is wel het toppunt . 6. Een nieuwe beweging van en over God in Jezus, het verhaal van ene levende Juist na zijn dood komt er om deze drie redenen een nieuwe beweging op gang binnen de Joodse godsdienst. Dat gebeurt juist door toedoen van de verrezen gekruisigde zelf. Jezus inspireert zijn eerste volgelingen met zijn oorspronkelijk denken, zijn bewogenheid en zijn godsvertrouwen. Juist daardoor wordt die nieuwe zogenaamde Jezusbeweging geïnspireerd . Eerst zijn het bijna alleen Joden, later komen ze ook vanuit alle volkeren en met Pinksteren wordt het helemaal een wereldwijde beweging van Christenen over heel de toenmalige wereld: u kent het pinksterverhaal…. De eerste Christenen werden geïnspireerd door de weg van Jezus, zijn concrete manier van leven: de levensweg die Hij is gegaan Daarom werden ze ook al gauw mensen van de Weg genoemd. 7. Ook nu opnieuw naar een eigentijdse christelijke spiritualiteit Als wij in onze overgangstijd opnieuw een eigentijdse christelijke spiritualiteit willen opbouwen in Nederland voor bewuste christenen, en dat willen wij zoals…... dan moeten ook wij zoeken naar de betekenis en de inspiratie, die Jezus nu voor ons in onze Nederlandse of West Europese cultuur kan hebben. Dat laatste deden de eerste christenen ook, vooral in de eerste drie eeuwen na de dood van Jezus. 8. Wat is dan nu die nieuwe inspiratie van Jezus? Jezus praat in beelden. Een van zijn grondinspiraties ligt vervat in dat verhaal van die barmhartige Samaritaan. Daarin wil Jezus niet zo zeer informatie verschaffen over wat naastenliefde is, maar Hij wil veel meer dat de schriftgeleerden bewogen worden om te doen zoals die barmhartige Samaritaan. En dat doen geldt voor het hele evangelie. Dat doen moet ook bij ons werkelijkheid worden in het leven van elke dag. Dat doen heeft rabbi Jezus zelf voorgeleefd. Zijn manier van leven is zijn boodschap, Hij ging zelf weldoende rond. Dat is de mooiste samenvatting. Hij heeft oor, oog en hart voor heel de mens. Hij staat met een beschouwende houding vanuit God in het leven. Van daaruit ziet Hij in ieder mens de bron terug en het beeld van God, dat in deze mens verborgen ligt. 9.Dat is het nieuwe: Verinnerlijking en vermaatschappelijking van zijn eigen Joodse Godsdienst in een nieuw verbond: een nieuwe verhouding met God. Dat is meer dan alleen maar verfrissend of origineel of verrassend. Nee, het gaat Jezus om een nieuw verbond, zoals bij de Profeet Jeremia in Ballingschap al wordt geschouwd. Dat wil zeggen een verinnerlijking van Godsdienst. Dat brandende offerdier, dat ben ik zelf. Hier, neem mij, ik kom zelf, zoals psalm 40 zegt. Ik ben persoonlijk aanspreekbaar en ik kan me nergens meer achter verschuilen. Ik heb een hart van vlees en niet van steen en dus kan ik mij laten raken en zo zou ik geraakt willen worden tot in de kern. En juist van daaruit antwoord willen geven en verantwoordelijk willen leven. De Geest van God is over mij gekomen, zo leest Jezus in Nazareth in het Lukasevangelie. Jezus leest het in de eerste persoon en ontdekt dat het over Hem zelf gaat en schrikt er van. Die mij van Jesaja dat ben ik dus zelf. Dat is even schrikken, dat je bent gevormd om werken van barmhartigheid te doen… Godsdienst is vervolgens niet alleen iets van vroeger en toen, maar elk moment mag ik leven vanuit Gods scheppende liefde en ik kom ieder moment onmiddellijk voort uit God die in me is. Dat is helemaal even schrikken. Dat je elk moment in leven wordt gehouden door God, die altijd en overal weer een totaal nieuwe aanspraak op je kan doen en je ter verantwoording kan roepen. Tenslotte kom je tot het besef van een heel nieuwe verhouding met God. Dat is iets van het nu dat eeuwig duurt en ik moet net als op paaszaterdag in stilte wachten tot voorbij het einde, omdat het altijd gaat over iets wat ik zelf niet kan bedenken en wat in geen mensenhart opkomt . Dat is samengevat het nieuwe van die christelijke spiritualiteit. 10. Het nieuwe is ook dat het gemeenschapsvormend is. Het nieuwe is ook, dat het gemeenschapsvormend is en wel in het gewone, in de alledaagse omgeving, waar geleefd en gewerkt word: in het huis. De eerste christelijke gemeenten zijn dan ook huisgemeenten in de eerste drie eeuwen. In de Handelingen van de apostelen zien wij als in een visoen hoe ze zouden willen leven. Namenlijk als een vertel-gemeenschap en als een leer-gemeenschap waar je je verhaal kwijt kunt. Zij leggen zich ernstig toe op wat zij willen zijn, namelijk een leef-gemeenschap, waarin je met elkaar meeleeft en ze waren in feite ook een vier-gemeenschap, waar je je gelovig leven kunt vieren,uitdrukkelijk geen- gesloten- gemeenschap, maar juist open en dienstbaar aan wie gebrek lijden en zij moet gericht zijn op de redding van allen. 11. Tafelgemeenschap met Jezus aan het hoofd van het lichaam van Christus: Het geheim van God in de Eucharistie als blijvende uitnodiging tot gemeenschap. Samenkomen be-teken-t: bij-EEN-komen: (IK) ik zal er zijn voor jou (JOU). Die gemeenschap is misschien wel de meest centrale gedachte. Dat komt onder andere tot uitdrukking in de viering van de eucharistie, die een blijvende uitnodiging tot gemeenschap wil zijn. De grondervaring is, dat de tafelgemeemschap van Jezus met zijn mensen zo belangrijk was, dat dit na zijn dood op initiatief van Jezus wordt hersteld in een eigen ritueel. Vooral het verhaal van de Emmausgangers suggereert, at deze continuïteit op initiatief van Jezus wordt hersteld. Juist als hoofd van tafelgemeenschap neemt de verrezen gekruisigde de deelnemers op in zijn werkelijke aanwezigheid. In de eucharistieviering worden ze samen omgevormd tot het lichaam van Christus in deze wereld. Juist het geheim van God ligt in de oorsprong van de nieuwe bezieling, die met Jezus begint. Zo is Jezus, begin van nieuwe inspiratie. (Bewerking van tijdschrift Speling door W.Boerkamp O.Carm. Pasen 2004) OPENINGSWOORD In de naam … worden wij hier bijeengebracht + Moge U, God, in ons midden zijn door Jezus Christus, de verrezen gekruisigde, in de kracht van de H.Geest, die ons geschikt maakt om de H.Eucharistie goed te kunnen vieren. ….En zo werd het avond en morgen deze dag…. Wij heten elkaar welkom op deze dag van Pasen, die God heeft gemaakt en gegeven. Elke dag, als de zon opgaat, is het Pasen, zondags nog meer, maar met Pasen nog het meest, omdat de verrijzenis van Jezus werd gekoppeld aan de opkomende zon. Pasen is het midden van waaruit wij leven. Elke morgen als het licht mij aanstoot en wakker kust, wordt ik er aan herinnerd, dat U, God, de eeuwigheid in mijn hart hebt gelegd en dat ik eenmaal voorgoed zal opstaan op een morgen ongedacht: Ontwaakt, gij die slaap, sta op uit de dood, en Christus zal over u lichten. Aan de hand van de eerste getuigen gaan wij op deze paasmorgen op weg naar het lege graf om te zien en tot geloof te komen, net als de eerste leerlingen, want bij God is niets onmogelijk: Leven uit de dood vandaan. Pasen 2004 p.W.Boerkamp O.Carm.