klik op afbeelding om te vergroten
TITUS BRANDSMA O.CARM. - WIE WAS HIJ? Wie is hij geworden? Titus Brandsma werd geboren op 23 februari 1881 bij Bolsward in Friesland. Hij trad in de orde van Karmel in 1898, werd priester gewijd in 1905 en was van 1923 tot 1942 hoogleraar Mystiek (en Spiritualiteit) in Nijmegen. Op grond van zijn kritische houding tegenover het Nationaal Socialisme werd hij naar het concentratiekamp Dachau gestuurd. Hier stief hij op 26 juli 1942 de marteldood. Ondanks zijn talrijke voorname functies en zijn drukke werkzaamheden was hij steeds eenvoudig, hulpvaardig en gedienstig voor iedereen. Niemand deed tevergeefs een beroep op hem.Hij ging rond als een man van vrede en liefde. Zijn leven en werken Na zijn studie wijsbegeerte en theologie wordt Titus tot priester gewijd. Daarna gaat hij in Rome sociologie en wijsbegeerte studeren. In het studiehuis van de Karmelieten te Oss doceert hij wijsbegeerte. Daarnaast heeft hij vele activiteiten; hoofdredacteur van “De Stad Oss”, medeoprichter van het Titus Brandsma lyceum in Oss en van het eerste gymnasium achter de IJssel in Oldenzaal, bestuurs lid van de R.K.Vredesbond etc. In 1923 wordt Titus hoogleraar aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen, die in dat jaar is opgericht. Naast filosofie is zijn speciale aandachtsveld de geschiedenis van de Nederlandse mystiek en spiritualiteit. Een innige Godsbetrokkenheid beïnvloedt zijn wijze van leven.Maar ook zien we hoe hij juist daardoor sterk betrokken is op de maatschappij en de mensen om hem heen. Deze betrokkenheid blijkt ook wanneer hij in 1938/39 in zijn colleges in gaat op de bedenkelijke aspecten van het Nationaal Socialisme in Duitsland.Later zal blijken dat dan al de aandacht, door het Duitse regiem in Berlijn, op zijn activiteiten gericht is. De Oorlogsjaren 1940-1945 Eind 1940 geven de Duitsers het bevel dat joodse kinderen geweerd moeten worden van het middelbaar onderwijs. Titus verzet zich hier tegen als voorzitter van de bond van het Katholiek Middelbaar Onderwijs. In december 1941 wordt de Nederlandse pers verplicht advertenties van de N.S.B. te plaatsen. Titus zal, in overleg met de toenmalige aartsbisschop Dr. Jan de Jong, de pers benaderen. Hij zal toelichten waarom deze advertenties niet geplaatst dienen te worden. In Januari 1942 begint Titus aan een rondreis langs de directies van de katholieke kranten. Op maandag 19 januari 1942 wordt hij door de Gestapo gearresteerd in het Karmelklooster te Nijmegen. Hij wordt in Den haag verhoord en daarna naar de strafgevangenis in Scheveningen gebracht. Via Amersfoort en Kleef gaat Titus 13 juni op transport naar het concentratiekamp in Dachau Hier sterft hij op 26 juli om 14.00 uur, na twee dagen in coma te hebben gelegen, tengevolge van een dodelijke injectie. Enkele korte teksten uit zijn lezingen: actueel tot op vandaag God moet je allereerst in jezelf zoeken. Daar openbaart hij zich aan ons. Tenslotte is Hij nergens beter voor ons kenbaar dan in de grond van ons wezen. De Mensen moeten God weer zien en in de aanschouwing van God leren leven.Dat noemt men mystiek; het zij zo, maar het is voor iedereen weggelegd.(d.w.z. daar hoef je niet voor gestudeerd te hebben-wb) ******************** Oorlog komt van twee kanten; vrede ook. Als je verdraagzaam bent, is er een weg naar vrede. ******************** Onder het mom van werken aan vrede, is de grootste oorlog voorbereid. Ongelooflijke hoge bedragen zijn uitgegeven ter bewerking van de publieke opinie ******************* De eigenliefde en de hebzucht zijn de grote kwalen van deze tijd en de diepste oorzaken van oorlog. ******************* Ontstellend is het, dat wij in deze tijd van zo grote vooruitgang op allerlei gebied staan voor een ontering en ontkenning van God als was het een besmettelijke ziekte die voortwoekert. ******************* Gedicht geschreven in de gevangenis van Scheveningen, februari 1942 Voor het beeld van Jezus O, Jezus als ik U aanschouw dan leeft weer dat ik van U hou en dat ook uw hart mij bemint, nog wel als uw bijzondre vriend. Al vraagt mij dat meer lijdensmoed, och, alle lijden is mij goed, omdat ik daardoor U gelijk en dit de weg is naar uw rijk. Ik ben gelukkig in mijn leed, omdat ik het geen leed meer weet, maar ’t alleruitverkorendst lot, dat mij vereent met U, O God. O laat mij hier maar stil alleen, het kil en koud zij om mij heen en laat geen mensen bij mij toe: ‘t alleen zijn wordt ik hier niet moe. Want Gij, O Jezus, zijt bij mij, Ik was U nimmer zo nabij. Blijf bij mij, bij mij, o Jezus zoet, Uw bijzijn maakt mij alles goed. Titus Brandsma O.Carm. is op 3 nov. 1985 in Rome Zalig verklaard. Op vele plaatsen binnen en buiten Nederland wordt de gedachtenis aan Titus Brandsma in leven gehouden. Zo zijn er straatnamen, scholen en parochies naar hem genoemd. Ook zijn er gedachteniskapellen en parochieverbanden aan hem toegewijd. Enkele boeken: 1. De weg van Titus Brandsma, biografie van een martelaar. door C. Dolle O.Carm. Baarn 2000. ISBN: 90-76671-15-x Hierin vertelt de schrijver niet alleen de feiten rondom Titus, wat er gebeurde, en wie hij was, maar ook gaat het meer over de binnenkant van het bestaan en van het leven en werken van Titus Brandsma. Hij verdiept zich in de geestelijke achtergrond, de diepere verbanden en de dragende ondergrond, hij vraagt naar het waarom en hoe van het wezen van de figuur van Titus. De biografie leest als een roman en geeft een levensecht beeld van deze twintig eeuwse model van een christen en van een heilige als geestelijke leidsman. 2. Veerman, H: (redactie) Innerlijke reis DACHAU, dagboek van R.Tijhuis o.carm. Leeuwarden 2005. ISBN: 90-777-28-02-3 3. DVD-Video Documentaire Titus Brandsma Titus brandsma Gedachteniskerk en Centrum Nijmegen Titus Brandsma Memorial Maasland communicatie copyright 2007 4. Aukes, H. Het leven van Titus Brandsma, 1961 Enkele adressen: 1. Titus Brandsma Memorial, Stijn Buysstraat 11, 6512 CJ Nijmegen 024-3602421 2. Titus Brandsma Instituut, Erasmusplein 1 6525 HT Nijmegen www.titusbrandsmainsituut.nl Wetenschappelijk wetenscahappelijk instituut dat studie, begonnen door Titus Brandsma naar spiritualiteit en mystiek, voortzet. 3. De spiritualiteit van Titus Brandsma Hoe de tijd ons godsbegrip bepaalt Kees Waaijman en Rudolf van Dijk denken daarin verder met Titus mee over de vraag naar God en cultuur. Volgens Brandsma moeten wij ons er van bewust zijn, dat ons begrip van God diepgaand wordt beïnvloed door de tijd waarin wij leven. Deze tijd vormt de taal waarin wij naar God toe denken. Brandsma schrijft hoe de godsvoorstelling in de loop der eeuwen is veranderd. Daarmee wil hij bereiken dat mensen zich openstellen voor nieuwe ontwikkelingen in de spiritualiteit. Naast Titus Brandsma komen in dit boek ook Prof. dr. Piet Schoonenberg, Jesuit en dichter Anton van Duinkerken aan het woord.