BIDDEN ZONDER PRETENTIES

Home

Pastor W. Boerkamp O Carm

 

30-Door het Jaar-C-1-2013
Luk.18, 9-14

Schijnheiligheid daar heeft Jezus het meeste een hekel aan.
Het woord ‘Farizeeër’ heeft in onze Nederlandse taal een ongunstige klank.
Misschien ken je nog dat liedje uit de tweede wereldoorlog:
Op de hoek van de straat staat een NSB-er,
het is geen man, het is geen vrouw, het is een farizeeër.

Oorspronkelijk zijn het mensen die zich een beetje afzonderen van de rest.
Dat doen ze uit superioriteit en in de sfeer van:
God, ik dank u dat ik niet zo ben als…….en dat kun je dan zelf invullen..
Dat kunnen keurige belastingbetalers zijn
t.o.v. de wantbetalers of juist net andersom.
Dat kunnen rijke mensen zijn t.o.v. zwervers
en armen bij de voedselbank of net andersom.
Dat kunnen populisten zijn t.o.v. mensen van de linkse kerk of juist net andersom.
Dat kunnen sociaal hoogstaande mensen zijn
t.o.v. mensen uit lage sociale milieus…..of net andersom

God, ik dank U dat ik beter ben en dat ik niet zo ben als….
Dat kunnen ook hoogkerkelijken zijn of mensen van de Marienburgvereniging
of van Bezield Verband of van Contakt Rooms Katholieken(CRK)
t.o.v. zg.laagkerkelijken, randkerkelijken of oecumenisch ingestelde mensen
of mensen van andere godsdiensten of mensen helemaal zonder geloof,
of juist net andersom.
Mensen die gescheiden zijn t.o.v. die nog geloven in een huwelijk…of net andersom.
Dat kunnen tenslotte ook oude Nederlanders zijn t.o.v. nieuwe Nederlanders en andersom.
Nederland staat op de derde plaats van boven wat betreft discriminatie en populisme.
In dat laatste ligt trouwens vandaag de dag ook onze nieuwe missionaire situatie.
Ze hebben allemaal een ding gemeen
en dat is de onrechtvaardige gedachte van die Farizeeër, die vandaag bidt:
God ik dank U dat ik beter ben en dat ik niet zo ben als….

Farizeeën zijn schijnheiligen en preciezen met de wet in de hand
Het zijn meer mensen van het leerhuis van de synagoge
dan van de tempel, priesters en offers.
Ze doen meer dan wat de Joodse wet voorschrijft
n dan maak je ook nooit geen fouten.
En als je twijfelt moet je altijd voor de wet kiezen,
want dan blijf je rein voor God.
Ze klitten aan elkaar als kliekjes
en ze zijn altijd anders dan anderen tot vervelens toe.

In hun eigen ogen zijn zij de enige trouwe gelovigen, en dat kunnen zijn:
Christenen, Katholieken, Protestanten of Islamieten
of mensen van een andere godsdienst of van geen godsdienst.
Ze weten alles beter en ze zijn ‘roomser dan de paus’
en ze kijken bij dit alles met verachting neer op andere mensen,
die niet uit de stad of uit het westen komen, maar van achter de IJssel,
of van het platteland van de achterhoek, van Turkije of van Marokko, enz.

Ook Jezus zelf doet meer dan het gewone maar dan op een heel andere manier
Hij laat zich blijkbaar graag uitnodigen bij de Farizeeën
om hun de waarheid te vertellen van Godswege.
Hij is er fel op tegen dat ze anderen uitsluiten en dat ze zo pietluttig zijn.
Hij noemt ze ‘witgepleisterde graven’
en Hij kiest voor de armen van het (platte)land
boven die welgestelde en sociaal goed verzekerden,
die zich als ‘heiligen’ boven de domme massa plaatsen:
kortom al die schijnheiligen die in hun eigen buurt en kerk anderen discrimineren.
Iedereen kent daar wel voorbeelden van in eigen buurt.

Met wie vereenzelvig ik mij zelf?
Pas op want er zitten vandaag dubbelzinnigheden in de parabels van Jezus.
Misschien hebben wij van alle twee wel iets in ons,
want die twee rollen wisselen voortdurend.
Je zit in dit verhaal dus tegelijk voor en achter in de tempel
en Jezus is de lachende derde. Wat een ironie!
De grootste farizeeër is misschien nog wel degene,
die zich presenteert in tollenaarskleren zonder dat hij of zij het is.
Wij wensen elkaar een ‘goede zondag’ toe
in plaats van die heidense uitdrukking:’prettig weekend’ te gebruiken.
Of ben ik nu zelf ook al een Farizeeër?